Achteruit-orgasme…

Zoals veel oude mannen krijg ik last van mijn (vergrote) prostaat. Meer dan dertig jaar geleden al beschreven door Kees van Kooten: druppelen, moeite met plassen en “steeds trouwer aan je vrouw”. Dus op naar de huisarts. Voordat drastischer maatregelen moeten worden genomen zou ik een medicijn kunnen proberen, de alfa-blokker Tamsulosine HCI Activis retard.

Eerst de bijsluiter gelezen. Als eerste de bijwerkingen, waarmee je direct terug naar de huisarts moet: zwelling, jeuk, huidverkleuringen, uitslag.
Maar dan komt er een wel heel vreemde die “vaak” voorkomt: retrograde orgasme met minder of geen ejaculaat. Geruststellend wordt er nog bij vermeld: “Dit fenomeen kan geen kwaad.”
Daarna nog tientallen andere bijwerkingen die minder “vaak” voorkomen, maar toch.

Niet begonnen met het gebruik.
Achteruit klaarkomen? Nee!

De wijsheid van een tandeloze glimlach

Drie jaar geleden begon ik dit blog met – tot nu toe – nog geen twintig berichten. Blijkbaar is er op weg naar het einde niet zoveel te vertellen, althans door mijn persoontje. Toch heeft iets me wel geraakt de laatste maanden, als het over ouderdom en het naderend einde gaat. Aanleiding was het volgende.

Mooiste tijd van je leven

Hanneke en ik zijn lid van een Haagse club ouderen die samen proberen ‘er iets van proberen te maken’ en… te snappen, voorzover mogelijk. Eén van de subgroepen komt samen als ‘de Verdieping’, waar we uitwisselen over de betekenis, de zin van het leven, ons leven. Een paar maanden geleden hadden we het, met een groepje van zo’n vijftien man (hoofdzakelijk vrouwen overigens), over het boek De wijsheid van een tandeloze glimlach van Daniël Klein.

Degene die het had gelezen en presenteerde was er enthousiast over. Aan de hand van allerlei filosofen wordt duidelijk gemaakt dat de oude dag zo gek nog niet is, als je er op een goeie manier mee omgaat. Misschien is het zelfs wel de meest waardevolle periode van je leven: geen werk meer, alle tijd om te doen wat je wilt, mogelijkheden te over om afstand te nemen en alles te overdenken. En vooral… samen met vrienden te zijn. Kortom, een heerlijke tijd, althans zo kwam de algemene conclusie van het boek op mij over.

Typisch Amerikaans?

Het leek me zo’n typisch Amerikaans boek, weliswaar met een goed uitgangspunt: het wordt tijd dat we niet zo negatief tegen de oude dag aankijken. Maar om dan alles gelijk zo overdreven van de positieve kant te bekijken, nee, dat ging er bij mij niet in.

De samenvatting en recensies op Bol.com bevestigen dat wel zo’n beetje. Maar waarom werd ik nu iedere keer geïrriteerd als ik me die avond herinnerde. Je mag toch een boek schrijven waarin je zegt dat ouderdom de mooiste tijd van je leven is? En daar mag iedereen het toch al of niet mee eens zijn?

Maar toch de stelling: ‘ouderdom is de mooiste tijd van je leven‘ bleef door m’n hoofd spoken. Vooral als ik hoorde dat een familielid, vriend of bekende die door één of andere ramp of vreselijke ziekte geteisterd werd. Is dat nou de mooiste tijd van je leven? En die rampen en ziektes komen steeds vaker voor. Hanneke en ik zijn binnenkort samen 145 jaar oud, en ik kan je verzekeren, op die leeftijd slaat het noodlot, of hoe je het ook wilt noemen, voor velen onverbiddelijk toe.

“Het zijn van het zijn”

Het boek heb ik niet gelezen, maar een goed beeld erover komt wel naar voren uit diverse recensies en samenvattingen. Zoals op zin.nl, waar Rolf Robbe er o.a. dit over zegt:
“Daniel Klein (73 jaar) is op zoek naar de zin van het leven, met name als je oud(er) bent geworden. Hij beschrijft op een aangename en goed leesbare wijze het antwoord op de vraag hoe hij de meeste voldoening kan houden in zijn al ver gevorderde leven. Hij zoekt het gezelschap van oude Grieken zoals Tasso die gelukkig is te midden van zijn oude vrienden, een goed gesprek en een goed glas. Hij zoekt het ook bij de oudere Grieken zoals bij Epicurus. Die leert hem dat je vooral plezierig moet leven en doen waar je lol in hebt. Of Plato die de oude dag geweldig vond omdat je dan niet meer opgejaagd wordt door allerlei lusten.

Maar ook filosofen als Sartre en Kierkegaard helpen de schrijver om zicht te krijgen op zijn oude dag. Zelfs de sentimentele liedjes van Frank Sinatra helpen hem zijn tijd te besteden met zoete herinneringen. Verder biedt die oude dag ruimte te over om na te denken over de zin van het leven.
Het komt erop neer dat je maar het beste je ‘oude-van-dagen-lot’ kunt accepteren en moet genieten van elke dag in goed gezelschap van oude vrienden. Dat is een wat trieste conclusie voor de eenzame en zieke bejaarden die zoeken naar de zin van hun laatste moeizame levensfase.”

Die bespreking maakte me mijn irritatie wel wat duidelijker. Kleins boek is het verhaal van een ‘well to do’ Amerikaan die (net als wij) zich implantaten of een mooi kunstgebit kan permitteren als het zover is dat je tanden eruit moeten. Die genoeg geld en achtergrond heeft om naar Griekenland op reis te gaan om zich te verdiepen in oude en moderne Grieken.
De samenvatting van het boek die we die avond kregen stelt:
De oude dag is NIET de oude ouderdom vol gebreken. Maar een tijd van spelen, spiritualiteit, overdenken, existentiële authenticiteit, tevredenheid  en “het zijn van het zijn”: angst voor de toekomst is niet meer nodig, je kunt geestelijke risico’s nemen om de zin van jouw leven te ontdekken.”

Het varken dat op je kop valt

Dat is het denk ik. Natuurlijk zit er veel waars in wat dat boek ons allemaal voorschotelt, eigenlijk zijn het lessen die voor elke leeftijd gelden. Maar er is ook een andere kant aan het leven, vooral boven de zeventig. Die van het varken dat op je kop valt. Er is een oud verhaal van Graham Greene A Shocking Accident over de vader van iemand die sterft doordat er een varken op zijn hoofd valt in een oud, arm Italiaans straatje, waar het gewoonte is varkens te houden op balkons. Een varken was te zwaar geworden op het toch al wrakke balkonnetjes en viel op het hoofd van een argeloze voorbijganger.
Er is meer over dit verhaal te vertellen, maar voor mij staat het voor de onverwachte en onverklaarbare rampen die je kunnen overkomen. Dingen waartegen je niets doen, hoe oprecht, sober of bewust je ook leeft, hoe veel je ook van het leven geniet, mediteert, loslaat of wat dan ook.

Naast alle goeds zie ik  – zo ongeveer vanaf m’n 65ste – een aaneenschakeling van rampen. Ik heb het niet over terrorisme, oorlog of volksverhuizingen, maar gewoon over wat familie, vrienden en kennissen overkomt. Crohn, Parkinson, MS, darm-, long-, prostaat en andere kankers, Sjögren, Ehlers Danlos, spierreuma, delier, depressie, vereenzaming en vervuiling.
Toen Hanneke en ik zo’n tien jaar geleden het Hangouderencafé oprichtten, maakten we er een speciaal hoekje waarin je elkaar kon vertellen over wat je allemaal ‘had’. Toen spraken we over PHPD: pijntje hier, pijntje daar. Maar tien jaar later zijn het niet alleen maar pijntjes, maar ernstige invaliderende ziektes, gebreken en ellende.

Even tussendoor: een fantastische is archive.org, dat een archief bijhoudt van alles wat er zo’n beetje op internet is verschenen (meer dan 3 miljard sites), of de domeinnamen nu nog bestaan of niet. Zo is via dat archief nog van alles te lezen overvan het Hangouderencafé en onze kijk op ouderdom, zo’n tien jaar geleden, met o.a. columns van Jaap Smit.

Wij leven gelukkig in een land waar ook daaraan nog veel gedaan kan worden, maar dat laat niet onverlet dat het een groot en veelvoorkomend probleem is. We worden dan wel steeds ouder en blijven langer gezonder, maar de keerzijde is er ook.
Hoe je daarmee moet omgaan, is niet makkelijk. Klaarstaan voor anderen natuurlijk, helpen waar je kunt, verlichten indien mogelijk. En niet al te bang zijn voor je eigen toekomstige rampen. Want je weet toch nooit welk varken, vanaf welk balkon op jouw hoofd zal vallen.

Preppers worden?

Of moeten we daarom preppers worden, voorbereid op alle mogelijke rampspoed en ellende?
Dat lijkt me niet, maar enige voorbereiding is niet gek, lijkt me. Een testament, een codicil, een levenstestament, sparen voor als je echt hulp nodig hebt, je netwerk in stand houden of liever nog: uitbreiden, nieuwe zorg-organisaties oprichten.
Kortom, werk aan de winkel op onze oude dag!

‘Omgekeerde bucket list’

Zoals de weinigen die deze blog lezen weten, gaat het hier over mijn (en andermans) naderend einde. Niet ongebruikelijk is om, als het besef van het einde daar is, een bucket list te maken. Met daarop alle ‘dingen’ die je graag nog zou willen doen voor je heengaat. Daarover is hier al e.e.a. geschreven, maar nu ontdek ik dat er ook een ‘omgekeerde bucket list’ is, al jaren zelfs. Niet echt een mooie goed bijgehouden lijst, maar wel dingen die steeds op mijn to-do-lijstjes voorkomen, in mijn achterhoofd blijven zeuren en… maar niet verdwijnen.

Het zijn de dingen die ik echt MOET doen, vind ik, voordat ik dood ga. Een aantal dingen van die lijst hebben Hanneke en ik redelijk snel aangepakt, zoals een testament maken. Maar een codicil, dat heeft toch zeker tien jaar bovenaan mijn to-do-lijst gestaan en kwam er maar niet af. Een paar jaar geleden was het dan eindelijk zo ver. En… het duurde hooguit een paar uur om zo’n codicil te maken. Je kan het zelf schrijven (met de hand, dat moet, gedateerd en ondertekend) met daarin hoe je begraven wilt worden, hoe bepaalde zaken verdeeld moeten worden die niet in je testament hoeven te staan enz.

Een andere klus die ik jaren en jaren voor me heb uitgeschoven, is het digitaliseren van een flink aantal smalfilms die mijn vader in de jaren 50/60 en ik in de jaren 70/80 maakten. Op de een of andere manier bleef ik dat maar uitstellen. Het is nu eindelijk (met heel veel zuchten en steunen) gelukt. Het hele archief heb ik plechtig overgedragen aan m’n oudste zoon. Alleen zijn hier nog wat dvd’s met favoriete films, waarvan een deel op Youtube is te zien.

En zo is er nog een aantal klussen:

  • het video-archief van de Vrekkenkrant en aanverwanten digitaliseren (30-40 opnamen) en op internet zetten
  • albums met familiefoto’s van (groot)ouders en ons gezin reorganiseren en toegankelijk maken
  • persoonlijk in/uit archief van brieven e.d. afmaken en schiften
  • dozen met documenten van mijn ouders en grootouders plus familieleden sorteren en toegankelijk maken
  • en nog zo wat dingen

Naderend einde

Ik dacht iets nieuws bedacht te hebben met ‘omgekeerde bucket list’, maar na even zoeken met Google bleek dat al lang te bestaan, alhoewel niet in de betekenis die ik eraan geef.

Pas bij die laatste klus (digitaliseren smalfilms) werd me duidelijk waarom die zaken zo lang op m’n lijstjes staan. Eenvoudig gezegd: als ik ze allemaal afheb, dan kan ik sterven. En bij iedere klus komt de dood dus dichterbij. Emotioneel natuurlijk alleen maar, want wat zal de dood zich aantrekken van mijn wel of niet afwerken van lijstjes. Maar toch, zo voelt het. Daarom heb ik moeite met het aanpakken van die dingen. Een echte ‘omgekeerde bucket list’ dus. Niet met dingen die ik graag wil, maar met dingen die MOETEN voor m’n dood.

Netjes achterlaten

Je kan natuurlijk zeggen: wat kan het mij schelen wat ik achterlaat, dat zoeken m’n nabestaanden maar uit. Maar zo zit ik niet in elkaar. Het idee dat ik m’n vrouw, kinderen en anderen ook nog een enorme klus nalaat als ik dood ben, staat me tegen. Misschien heb ik teveel troep en rotzooi van anderen moeten opruimen, mensen die er blijkbaar geen moeite mee hadden dat allemaal over te laten aan anderen.
Nee, dat wil ik niet. Het zal me vast niet lukken om alles in nette ordners, albums en dozen af te leveren, maar ik ben toch al een eind op weg.

Ondanks dat daardoor het einde nader en nader komt, ga ik er toch mee door.

Goed voorbereid op weg naar het einde…

Afgelopen vrijdag 21 april hebben Hanneke en ik – bij met Marieke Henselmans, onze ‘vrekkendochter’ –  het 25-jarig jubileum van de Vrekkenkrant gevierd, op gepaste wijze natuurlijk met een… gezellige maaltijd maaltijd en een goed gesprek
Zo lang is het inderdaad al geleden dat we met de Vrekkenkrant begonnen op 21 april 1992.

Laat je niet kisten door de commercie

Marieke vertelde van haar nieuwe boek Laat je niet kisten door de commercie, waarin ze de huidige praktijk rond uitvaarten, begrafenissen en crematies grondig onder de loep neemt. En waarin ze laat zien dat het persoonlijker, aangenamer en… veel goedkoper kan. Vooral als je je niet in de luren laat leggen door (vooral) verzekeraars en grote uitvaartondernemingen tijdens de drukke periode na het overlijden van een dierbare.
Hanneke en ik zijn (hopelijk) nog niet zover, maar duidelijk is dat je ruim van tevoren moet beginnen je voor te bereiden op het naderende einde. Daarom zijn we blij met Marieke’s nieuwste boek, dat overigens door  haar zoon Gijs geïllustreerd is.

Crowdfunding

Marieke biedt fans en toekomstige lezers de mogelijkheid haar te helpen met het financieren van dit boek. Dat kan door nu al exemplaar te bestellen of haar op een andere manier te ondersteunen bij dit project.
Ga naar de site hieronder en kies zelf. Doen!
Laat je niet kisten door de commercie, een mooie uitvaart voor elk budget.

Europa bucket list – Frankrijk klaar

Met enige trots presenteer ik een eerste afgeronde versie van de Europa bucket list. Daarop zijn ousider-art-plekken te vinden; de meeste in Frankrijk, enkele in België en Zwitserland, 69 in totaal. Toch mooi op mijn 69ste. Overige landen volgen, als eerste Spanje.

Allereerst wil ik Henk van Es bedanken, want zonder zijn site (Outsider Environments Europe) was deze lijst niet gelukt. Zoals eerder hier gezegd biedt zijn site een overzicht van alle bijzondere plekken in Europa, of ze (nog) bestaan of niet. Met een heldere beschrijving van de plek, levensbeschrijving van kunstenaar in kwestie, foto’s, video’s en andere documentatie. Plus praktische informatie.

Mijn lijst is een kleine selectie daarvan: plekken – van enige omvang – die te bezoeken zijn (overigens grotendeels alleen in de zomer) en die m.i. de moeite van een bezoek waard zijn. Dat laatste is geheel mijn eigen subjectieve keuze. Alle Engelse teksten in de lijst zijn overgenomen van Henk, de teksten en informatie op zijn site zijn veel uitgebreider. Wil je dus een of meer van die plekken bezoeken, bekijk ze dan ook zeker op zijn site.

Enkele teksten in Frans zijn (gedeeltelijk) overgenomen van een andere interessante site: Le Grisgris de Sophie, een Franse dame die ook een enorme verzameling heeft opgebouwd in de afgelopen jaren, maar met een uitgebreider focus (art brut, ook schilder-, teken- en beeldhouwkunst, getoond in galeries, musea etc. Bij Sophie ligt de nadruk op foto’s, maar biedt vaak ook praktische informatie.

De lijst (let op hij is vele pagina’s lang) is HIER te downloaden als Pdf-file, de kaart hieronder is groter (erop klikken) te maken en te printen. Met enige moeite moet hij leesbaar zijn. Met foto’s ben ik niet handig, sorry. Mocht er behoefte aan zijn, dan kan ik de bestanden ook apart naar geïnteresseerden sturen.
Europa-bucket-list-KAART-2-11-2015